آنچه در ادامه میخوانید، یادداشت دکتر حسین پاینده دربارهی چیستی «نقد ادبی» و تفاوت آن با «انتقاد» است که ششم خرداد ۱۴۰۳ در روزنامهی شرق منتشر شد.زبان شالودهی فهم ما انسانها از پدیدههای جهان پیرامونمان است. اشیاء، رویدادها و غیره را با واژهها توصیف میکنیم و اگر گویشوران یک زبان خاص درک مشترکی از آن کل...

به درخواست دوستانی که قادر به حضور در کارگاه «نقد ادبی روانکاوانه» نیستند، مؤسسهی بهاران این کارگاهِ دکتر پاینده را توأمان به صورت حضوری و مجازی برگزار میکند.هدف از برگزاری این کارگاه، معرفی نظریهی روانکاوی، بهویژه در حوزهی مطالعات ادبی و هنری، و ترسیم چشمانداز روشنی از مفاهیم بنیادی و روششناسیِ خاص...

در این کارگاه قصد داریم با ویژگیهای داستانهای کوتاه مدرن آشنا شویم و بیاموزیم که چگونه این داستانها را تحلیل کنیم. به این منظور با مبانی نظری ادبیات مدرن آشنا خواهیم شد و نمونههایی از داستانهایی را که به این سبکها نوشته شدهاند میخوانیم و مشروحاً تحلیل میکنیم. رویکرد این کارگاه مبتنی بر نظریههای میان...

آنچه در زیر میخوانید، بخشی از کتاب «نظریهی روانکاوی» است که هفت رساله به قلم زیگموند فروید را شامل میشود. گتاب نظریهی روانکاوی با ترجمهی دکتر حسین پاینده اخیراً به چاپ ششم رسید و علاقهمندان میتوانند آن را از کتابفروشی اینترنتی انتشارات مروارید تهیه کنند. نظریهی روانکاوی [در تفسیر رؤیا، اعم از رؤیاها...

در فرانسه مارسل پروست در رمان چندجلدی و درخشان در جستوجوی زمان از دست رفته (۱۹۲۸ـــ۱۹۱۳) به بررسی این موضوع پرداخت که چگونه گذشته در حال تأثیر میگذارد و خاطرات چگونه ذهنیت انسان را شکل میدهند. این دیدگاه که ما انسانها چیزی جز خاطراتمان نیستیم، که زمانِ حالِ ما حاصلجمع گذشتهمان است، که با کاوش در ذهن...

یکی از تکنیکهای نگارش رمان و داستان کوتاه به شیوهای هنرمندانه و تأملانگیز، استفاده از «توصیف موازی» است. در این تکنیک، نویسنده دو رویداد یا دو شخصیت یا دو شیء را به موازت هم توصیف میکند. در بدو امر، شاید معلوم نباشد که مقصود از این کار چیست. اما خوانندهی آشنا با نقد ادبی با کمی دقت متوجه میشود که هد...

[unable to retrieve full-text content]حملات تروریستی دیروز در کرمان اقدامی بزدلانه بود. خداوند بزرگ به بازماندگان این رویداد غمبار صبر عطا کند.

متیو آرنولد، شاعر و منتقد ادبی قرن نوزدهم، در مقالهای با عنوان «کارکرد نقد در زمانهی حاضر»، نقد را اینگونه تعریف میکند: «تلاشی بیطرفانه به منظور آموختن و ترویج ارزشمندترین دانستهها و اندیشهها در جهان» (۱۸۶۵، ص. ۳۶). البته این کارِ واقعاً شاقّی است، اما باید به یاد داشته باشیم آرنولد زمانی این مطلب ر...

اکثر ما انسانها از اوان کودکی با روایت آشنا میشویم. داستان به کودکان کمک میکند تا آنچه را به آنان آموخته میشود یاد بگیرند و اطلاعاتشان را به حافظه بسپرند. روانشناسان این داستانها را درخور بررسی میدانند زیرا به نظر میرسد داستان [علاوه بر سرگرم کردن بچهها] همچنین زندگی را به مخاطبانش میشناساند و بدین ...

داستانهای پسامدرن جهان پیرامون ما را به شیوهای متناسب با زندگی در عصر پسامدرن بازنمایی میکنند. خوانندهای که به سبکوسیاق داستانهای کلاسیک عادت کرده باشد، در مواجههی نخست با آثار پسامدرن، آنها را فاقد انسجام روایی میپندارد و چهبسا دنبال کردن وقایع این داستانها نیز برایش دشوار باشد. اما اگر سازوکارهای ...

هدف از این کارگاه که در ۱۰ جلسه برگزار خواهد شد، افزایش مهارتهای خلاقانهی نویسندگان نوقلم است که قصد دارند داستاننویسی را بهطور جدی و حرفهای دنبال کنند. در هر یک از جلسات، نخست مبحثی نظری دربارهی شیوههای داستاننویسی مطرح خواهد شد و سپس داستانی که یکی از شرکتکنندگان کارگاه نوشته است به طور جمعی خواند...

ویراست دوم از جلد دومِ کتاب نظریه و نقد ادبی: درسنامهای میانرشتهای از سوی انتشارات مروارید منتشر شد.در این ویراست، فصل جدیدی دربارهی نظریهی باختین به مجلد دوم اضافه شده که در زمرهی بااهمیتترین نظریههای رمان است. افزون بر این فصل جدید، ضمائم کتاب، بهویژه فهرست دوزبانهی اصطلاحات نظریه و نقد، همچنین من...

کارگاه'>کارگاه نقد ادبی روانکاوانههدف از برگزاری این کارگاهِ دهجلسهای، معرفی نظریهی روانکاوی، بهویژه در حوزهی مطالعات ادبی و هنری، و ترسیم چشمانداز روشنی از مفاهیم بنیادی و روششناسیِ خاص این رهیافت در نقد ادبی است. روانکاوی امروزه یکی از پُرطرفدارترین و مهمترین رهیافتهای نقد ادبی محسوب میشود و شرح و...

کتاب دوجلدی نظریه و نقد ادبی: درسنامهای میان رشتهای که قبلاً چهار نوبت منتشر شده بود، اکنون توسط ناشری دیگر و با ویراستی جدید منتشر شده است. جلد نخست از ویراست دوم هفتهی پیش انتشار یافت و جلد دوم نیز ظرف روزهای آتی تقدیم علاقهمندان خواهد شد. در این ویراست، فصل جدیدی دربارهی نظریهی باختین به مجلد دوم...

چگونه از نظریههای ادبی برای نگارش رمانهای تأملانگیز استفاده کنیمآن دسته از نویسندگان ادبیات داستانی که در پی نوشتن رمانهای اثرگذار هستند، اغلب میپرسند «چگونه میتوان رمانی متفاوت نوشت، رمانی که موضوع و سبک نگارش آن با آنچه خواننده پیشتر در حوزهی ادبیات داستانی تجربه کرده است، فرق داشته باشد؟». پاسخی ...

مرور و معرفی (ریویو) مجموعه داستان کلاهی که پس معرکه ماندمجموعهی جدیدی از داستانهای کوتاه محمد کشاورز با عنوان کلاهی که پسِ معرکه ماند پاییز ۱۴۰۰ از سوی نشر چشمه منتشر شد. پایکوبی، بلبل حلبی و روباه شنی عناوین سه مجموعهی دیگر از داستانهای همین نویسندهاند که طی حدود سی سال فعالیت ادبی او از اوایل دهه...

هدف از برگزاری این کارگاه، معرفی نظریهی روانکاوی، بهویژه در حوزهی مطالعات ادبی و هنری، و ترسیم چشمانداز روشنی از مفاهیم بنیادی و روششناسیِ خاص این رهیافت در نقد ادبی است. روانکاوی امروزه یکی از پُرطرفدارترین و مهمترین رهیافتهای نقد ادبی محسوب میشود و شرح و تبیین روششناسیِ آن یک فصل مستقل از همهی کتا...

سایت آوانگاردها به مناسبت انتشار ترجمهی فارسی مجموعه داستان کوتاه جان بارت با عنوان گمشده در شهر بازی، جلسهای را با سخنرانی دکتر حسین پاینده، استاد نظریه و نقد ادبی دانشگاه علامه طباطبائی، برگزار میکند. در این جلسه دکتر پاینده ضمن مرور و معرفی این مجموعه داستان و جایگاه آن در ادبیات داستانی پسامدرن،...

دکتر پاینده از هفتهی اول تیرماه ۱۴۰۲، چهار کارگاه جدید را برگزار خواهد کرد. عناوین این کارگاهها عبارتاند از:۱. کارگاه شالودههای نقد ادبی۲. کارگاه نشانهشناسی و مطالعات فرهنگی۳. کارگاه آشنایی با رمان ۲ (رمان مدرن)۴. کارگاه داستاننویسی ۲شرح دوره و اطلاعات مربوط به ثبت نام این کارگاه بدین قرار است:کارگا...

کتاب نظریهی روانکاوی به چاپ ششم رسید. این کتاب دربرگیرندهی هفت رسالهی مهم از زیگموند فروید است که میتوان گفت بنیانیترین اندیشههای او را به خواننده معرفی میکند. این هفت رساله عبارتاند از:۱. «روانکاوی»: نوشتاری که فروید در آن مفاهیم کلیدی این نظریه را شرح میدهد.۲. «شرح کوتاهی دربارهی روانکاوی»: دربرگی...