حسین پاینده

روایت‌شناسی (اصطلاحی که نظریه‌پرداز فرانسویِ بلغاری‌تبار تزوتان تودوروف در سال ۱۹۶۹ ابداع کرد) عنوانی است که به مطالعه‌ی ساختارگرایانه‌ی روایت اطلاق می‌شود. هدف روایت‌شناسی تشخیص عناصر روایت و تبیین کارکرد معناسازانه‌ی آن عناصر در ساختار انواع روایت است. کارگاه «نقد ادبی با رویکرد روایت‌شناسی (۱)» به منظور معرفی بنیان‌های نظری روایت‌شناسی در نقد ادبی جدید و کسب مهارت عملی در نقد روایت‌شناختی برگزار می‌شود. مدت کارگاه ۸ جلسه‌ی یک ساعت و چهل دقیقه‌ای خواهد بود و در آن علاوه بر بحث پیرامون اصول و م...

منوی اصلی آرشیو موضوعی آرشیو ماهانه ...

منوی اصلی آرشیو موضوعی آرشیو ماهانه ...

منوی اصلی آرشیو موضوعی آرشیو ماهانه ...

اطلاعیهی کارگاه «اگریستانسیالیسم در ادبیات داستانی»ادبیات نوعی اندیشهورزی است و به همین سبب آفرینش متون ادبی، از دیرباز تاکنون، با ژرفاندیشیِ فیلسوفان مقایسه شده است. به طریق اولیٰ، بخش بزرگی از نظریهپردازیها دربارهی ادبیات از جانب فلاسفه صورت گرفته است و نحلههای مختلف فلسفی زمینهساز تولید متون ادبی مطابق با مبانی اندیشگانیِ همان نحلهها شدهاند. یکی از تأثیرگذارترینِ این مکاتب، اگزیستانسیالیسم بوده است که از اواسط قرن بیستم در اروپا از راه آثار فیلسوف ــ ادیبانی مانند سارتر، کامو و کافکا بسیار مورد توجه اهالی ادبیات قرار گرفت. ترجمهی آثار این سه متفکر و نویسندهی سرشناس به فارسی، بهویژه در دههی ۱۳۵۰، نویسندگان ادبیات داستانی در ایران را نیز تحت تأثیر قرار داد. آثار ادبیای که با تأثیرپذیری از ا...

متیو آرنولد، شاعر و منتقد ادبی قرن نوزدهم، در مقالهای با عنوان «کارکرد نقد در زمانهی حاضر»، نقد را اینگونه تعریف میکند: «تلاشی بیطرفانه به منظور آموختن و ترویج ارزشمندترین دانستهها و اندیشهها در جهان» (۱۸۶۵، ص. ۳۶). البته این کارِ واقعاً شاقّی است، اما باید به یاد داشته باشیم آرنولد زمانی این مطلب را نوشت که نقد صرفاً به معنای ابراز نظری ذوقی دربارهی این بود که آیا کسی از متن خاصی خوشش آمده است یا نه. او بلندپروازانه میخواست (هرچند توفیق کامل پیدا نکرد) ملاکهای عامی ایجاد کند تا راهنمای منتقدان ادبی باشد و بدین ترتیب کار آنان بیشتر به مطالعهای قاعدهمند شبیه شود تا به حرفهای دورهمی در محافل کتابخوانی. امروزه مفهوم نقد در مراکز دانشگاهی تعریف بسیار خاصتری پیدا کرده است. منتقد ادبی شیوههای تحلی...

ویراست دوم از جلد دومِ کتاب نظریه و نقد ادبی: درسنامهای میانرشتهای از سوی انتشارات مروارید منتشر شد.در این ویراست، فصل جدیدی دربارهی نظریهی باختین به مجلد دوم اضافه شده که در زمرهی بااهمیتترین نظریههای رمان است. افزون بر این فصل جدید، ضمائم کتاب، بهویژه فهرست دوزبانهی اصطلاحات نظریه و نقد، همچنین منابع معرفیشده در انتهای هر دو جلد، با مدخلهای جدید و بیشتری روزآمد شدهاند. در سایر فصلها نیز، هر جا لازم به نظر آمده، تغییراتی در متن صورت گرفته است تا خواندن این کتاب و فهم مطالب آن بیشازپیش برای خواننده راحت شود. متناسب با مطالب افزودهشده و بازنگریهای گسترده در مطالب قبلی، نمایهی هر دو مجلد با مدخلهای نو روزآمد شده است تا خواننده بهسهولت بتواند مباحث مورد نظرش را در بخشهای مختلف کتاب بیابد.جلد دو...

کارگاه'>کارگاه نقد ادبی روانکاوانههدف از برگزاری این کارگاهِ دهجلسهای، معرفی نظریهی روانکاوی، بهویژه در حوزهی مطالعات ادبی و هنری، و ترسیم چشمانداز روشنی از مفاهیم بنیادی و روششناسیِ خاص این رهیافت در نقد ادبی است. روانکاوی امروزه یکی از پُرطرفدارترین و مهمترین رهیافتهای نقد ادبی محسوب میشود و شرح و تبیین روششناسیِ آن یک فصل مستقل از همهی کتابهای جدید در حوزهی نظریه و نقد ادبی را به خود اختصاص داده است. این شیوه از نقد ماهیتی میانرشتهای دارد و بهویژه از زمانی در ادبیات کاربرد پیدا کرد که متون اصلی نظریهی روانکاوی در چند دههی نخستِ قرن بیستم بهطور گسترده منتشر شدند. از آن زمان تاکنون، این نظریه در بسیاری از حوزههای علوم انسانی، بهویژه مطالعات هنری و ادبی، تأثیر گذاشته است. کارگاه «نقد ادبی رو...

کتاب دوجلدی نظریه و نقد ادبی: درسنامهای میان رشتهای که قبلاً چهار نوبت منتشر شده بود، اکنون توسط ناشری دیگر و با ویراستی جدید منتشر شده است. جلد نخست از ویراست دوم هفتهی پیش انتشار یافت و جلد دوم نیز ظرف روزهای آتی تقدیم علاقهمندان خواهد شد. در این ویراست، فصل جدیدی دربارهی نظریهی باختین به مجلد دوم اضافه شده که در زمرهی بااهمیتترین نظریههای رمان است. افزون بر این فصل جدید، ضمائم کتاب، بهویژه فهرست دوزبانهی اصطلاحات نظریه و نقد، همچنین منابع معرفیشده در انتهای هر دو جلد، با مدخلهای جدید و بیشتری روزآمد شدهاند. در سایر فصلها نیز، هر جا لازم به نظر آمده، تغییراتی در متن صورت گرفته است تا خواندن این کتاب و فهم مطالب آن بیشازپیش برای خواننده راحت شود. متناسب با مطالب افزودهشده و بازنگریهای گسترد...

هدف از برگزاری این کارگاه، معرفی نظریهی روانکاوی، بهویژه در حوزهی مطالعات ادبی و هنری، و ترسیم چشمانداز روشنی از مفاهیم بنیادی و روششناسیِ خاص این رهیافت در نقد ادبی است. روانکاوی امروزه یکی از پُرطرفدارترین و مهمترین رهیافتهای نقد ادبی محسوب میشود و شرح و تبیین روششناسیِ آن یک فصل مستقل از همهی کتابهای جدید در حوزهی نظریه و نقد ادبی را به خود اختصاص داده است. این شیوه از نقد ماهیتی میانرشتهای دارد و بهویژه از زمانی در ادبیات کاربرد پیدا کرد که متون اصلی نظریهی روانکاوی در چند دههی نخستِ قرن بیستم بهطور گسترده منتشر شدند. از آن زمان تاکنون، این نظریه در بسیاری از حوزههای علوم انسانی، بهویژه مطالعات هنری و ادبی، تأثیر گذاشته است. کارگاه «نقد ادبی روانکاوانه» به گونهای طراحی شده است که شرکتکنن...

«همنشینها» (syntagms) عبارتاند از مجموعهای از دالها که با نظم و قاعدهی خاصی کنار هم قرار گرفتهاند، با یکدیگر همکنشی دارند و در پیوند با یکدیگر کلیتی معناساز (دلالتکننده) را به وجود میآورند. آشناترین مصداق همنشینها را در جملاتی میتوان دید که هنگام مراودهی زبانی با دیگران به کار میبریم. در جملهی «علی این کتاب را دیروز به من داد»، زنجیرهای از دالهای کلامی کنار هم قرار گرفتهاند تا مخاطب متوجه شود گوینده کتاب مورد نظر را از چه کسی و چه زمانی دریافت کرده است. اما هر یک از حلقههای این زنجیره، مثلاً کلمهی «کتاب»، خود متشکل از زنجیرهای از واجهاست که رابطهی همنشینی با یکدیگر دارند و آن را برای گویشوران فارسیزبان معنادار میکنند. زنجیرههای همنشین در زبان از عرفها و قواعد همگانی پیروی میکنند، زیرا در غیر...

هدف آموزشی این کلاس، مطابق با دستورالعملهای رسمی، یادگیری نحوهی تحلیل آثار ادبی و هنری از منظری جامعهشناختی بود. برای این منظور گلچینی از داستانهای کوتاه و فیلمهای سینمایی (همگی آثاری ایرانی) را کار کردیم. مخاطبان آرامآرام فهمیدند که فراتر از اهداف رسمی و آموزشی، در این کلاس قرار است پیچیدگیها، ظرایف و جنبههای ناپیدای روابط آدمها را بهتر بفهمند. آنها مشاقانه با این هدفِ فرارسمی همراهی کردند و ناگفته پیداست که وقتی مخاطب مشتاق یادگیری چنین موضوعاتی باشد و همراهی کند، برگزاری کلاس برای مدرس آن هم لذتبخشتر میشود. کسانی که در تصویر زیر میبینید چنین مخاطبانی بودند و به گمانم چهرههایشان به همهچیز گواهی میدهد.برچسبها: جامعهشناسی هنر و ادبیات, کلاسهای دکتر پاینده بخوانید...

به اطلاع آن دسته از همکاران و علاقهمندانی که در خصوص تجدید چاپ کتاب «نظریه و نقد ادبی» پرسش کرده بودند میرساند این کتاب از سوی انتشارات سمت تجدید چاپ شده و اکنون در دسترس است. علاقهمندان میتوانند برای تهیهی این کتاب به کتابفروشیهای سازمان سمت یا فروشگاه آنلاین این سازمان مراجعه کنند که لیک آن از این قرار است: خرید آنلاین کتاب نظریه و نقد ادبی از انتشارات سمت .برچسبها: نظریه و نقد ادبی, درسنامهای میانرشتهای, کتابهای دکتر پاینده بخوانید...

 آنچه در زیر میخوانید، مرور و معرفی (ریویو) کتاب روایت: مفاهیم بنیادی و روشهای تحلیل است که در خبرگزاری ایرنا، عطنا و ... منتشر شده است.  تهران- ایرنا- انتشارات مروارید در حالی کتاب «روایت: مفاهیم بنیادی و روشهای تحلیل» نوشته برانوِن تامس و ترجمه حسین پاینده را در ۱۴۰۰ منتشر کرد که در کمتر از یک ماه به چاپ دوم رسید. حسین پاینده استاد نظریه و نقد ادبی دانشگاه علامه طباطبایی، کتاب «روایت: مفاهیم بنیادی و روشهای تحلیل» را ترجمه کرده که در کمتر از یک ماه به چاپ دوم رسیده است. موضوع این کتاب، روایتشناسی است که در نگاه اول بیشتر به مطالعات ادبی و بهطور خاص به نظریههای نقد ادبی دههی ۱۹۸۰ میلادی به این سو مربوط میشود اما مروری بر محتوای کتاب «روایت» نشان میدهد که دامنهی مباحث آن از نقد ادب...

کتاب اصول و مبانی تحلیل ادبی، به ترجمهی حسین پاینده، برای سومین بار از سوی انتشارات مروارید منتشر شد.آنچه در زیر میخوانید بخشی از فصل دوم این کتاب است با عنوان «قرائت تنگاتنگ: واژهها و شکلها»در ...

حسین پاینده اخیراً برای تدریس درس دو واحدی «نظریه و نقد ادبی» به دانشجویان دکتری زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه کابل به افغانستان سفر کرد.در کشور افغانستان این درس جزو دروس رسمی و تخصصی رشتهی زبان ...

کتاب حسین پاینده با عنوان نظریه و نقد ادبی: درسنامهای میانرشتهای که پیشتر پنج جایزه دریافت کرده بود، روز چهارشنبه ۱۶ بهمن ۹۸ در مراسم سیوهفتمین دورهی کتاب سال، ششمین دستاورد خود را کسب کرد و کتاب...

کتابی از حسین پاینده در هفته جاری سه جایزه ادبی و چهارمین جایزه خود در طول سال جاری را به دست آورد.به گزارش خبرنگار مهر، در مراسم اختتامیهدوازدهمین دورهی جایزهی جلال آلاحمد که روز شنبه ۲۳ آذر م...

کارگاه نقد ادبی روانکاوانه که از امرداد ۹۸ در مؤسسهی «فرهنگبان» شروع شده بود، پس از ده جلسه در هفتهی اول مهرماه به کار خود پایان داد. این کارگاه صرفاً به منظور آشنایی با مفاهیم روانکاوی یا نحوهی...

اطلاعیهی برگزاری«کارگاه داستاننویسی (۱)»شرح دورههدف از برگزاری این کارگاه که طی ۱۰ جلسه برگزار خواهد شد، افزایش مهارتهای خلاقانهی نویسندگان نوقلم است که قصد دارند داستاننویسی را بهطور جدی و حرفه...