حسین پاینده

رمان مدرن در دوره‌ای به وجود آمد که اندیشه‌های جدید در فلسفه و علم، نگرش انسان به خویشتن و جهان پیرامونش را به‌کلی دگرگون کرده بود. عطف توجه از واقعیت برون‌ذهنی به واقعیت درون‌ذهنی، از جمله ویژگی‌های مهم رمان مدرن است که در تکنیک‌هایی مانند سیلان ذهن و تداعی و همچنین ساختار دَوَرانی متبلور می‌شود. هدف از برگزاری کارگاه «چگونه رمان مدرن بخوانیم/ فیلم مدرن تماشا کنیم »، نقد عملی یک رمان برجسته‌ی مدرن از ادبیات جهان و مقایسه‌اش با نسخه‌ی فیلمی ساخته‌شده بر اساس آن است. با این کار می‌خواهیم هم مهارت...

روایت‌شناسی (اصطلاحی که نظریه‌پرداز فرانسویِ بلغاری‌تبار تزوتان تودوروف در سال ۱۹۶۹ ابداع کرد) عنوانی است که به مطالعه‌ی ساختارگرایانه‌ی روایت اطلاق می‌شود. هدف روایت‌شناسی تشخیص عناصر روایت و تبیین کارکرد معناسازانه‌ی آن عناصر در ساختار انواع روایت است. کارگاه «نقد ادبی با رویکرد روایت‌شناسی (۱)» به منظور معرفی بنیان‌های نظری روایت‌شناسی در نقد ادبی جدید و کسب مهارت عملی در نقد روایت‌شناختی برگزار می‌شود. مدت کارگاه ۸ جلسه‌ی یک ساعت و چهل دقیقه‌ای خواهد بود و در آن علاوه بر بحث پیرامون اصول و م...

اشعار فروغ فرخزاد بیشتر از منظر احوال و احساسات شخصی او بررسی شده‌اند، با این پیش‌فرض که خودِ او در اشعارش با مخاطب سخن می‌گوید. به همین منوال، نقدهای نوشته‌شده بر اشعار فرخزاد نیز عمدتاً بر نگرش زنانه‌ی او تمرکز کرده‌اند. در این کارگاه قصد داریم سه شعر مهم از منظومه‌ی «تولدی دیگر» را از منظری متفاوت و با رهیافتی برآمده از نظریه‌های جدید نقد ادبی تحلیل کنیم. مطابق با این نظریه‌ها، بین صدایی که در شعر می‌شنویم (اصطلاحاً «سخنگوی شعر»، برابر با «راوی داستان» در ادبیات داستانی) و شخص فروغ فرخزاد تما...

همان‌گونه که در اطلاعیه‌ی قبلی این کارگاه اشاره شد، سه شعر منتخب از فروغ فرخزاد را با رویکردهای جدید نقد ادبی و بدون مبنا قرار دادن زندگینامه‌ی شاعر تحلیل خواهیم کرد. در پاسخ به سؤال آن عده از دوستانی که پرسیده‌اند از کدام رهیافت‌های نقد ادبی استفاده خواهیم کرد، به اطلاع می‌رساند که چهارچوب نظری نقد ما از اشعار فرخزاد به شرح زیر خواهد بود: این کارگاه به صورت بسیار فشرده (دو جلسه‌ی متوالی در یک روز) و به شیوه‌ی «نقد عملی» برگزار می‌شود، لذا فرصتی برای توضیح درباره‌ی مبانی نظری فمینیسم، اگزیستانسی...

محمد کشاورز نخستین مجموعه از داستان‌های کوتاهش را، با عنوان «پایکوبی»، سال ۱۳۷۴ منتشر کرد. از آن زمان تاکنون، طی سه دهه فعالیت مستمر ادبی، سه مجموعه‌ی دیگر از داستان‌های کوتاه این نویسنده‌ی صاحب‌سبک، با عنوان «بلبل حلبی»، «روباه شنی» و «کلاهی که پسِ معرکه ماند»، منتشر شده‌اند. او در داستان‌هایش با نگاهی روان‌پژوهانه حیات روانی انسان‌ها را می‌کاود و با نگاهی جامعه‌پژوهانه لایه‌های ناپیدایی از فرهنگ عمومی را به نقد می‌کشد. در این کارگاه، سه داستان کوتاه را که از هر حیث ویژگی‌های جهان داستانی این ن...

چگونه از نظریه‌ی باختین و روایت‌شناسی برای نگارش رمان‌های تأمل‌انگیز استفاده کنیمآن دسته از نویسندگان ادبیات داستانی که در پی نوشتن رمان‌های متمایز و اثرگذار هستند، اغلب می‌پرسند «چگونه می‌توان رمانی متفاوت نوشت، رمانی که موضوع و سبک نگارش آن با آنچه خواننده پیشتر در حوزه‌ی ادبیات داستانی تجربه کرده است، فرق داشته باشد؟». پاسخی که در این کارگاه به این پرسش می‌دهیم این است که نگارش رمان نومایه با استفاده‌ی خلاقانه از نظریه‌های ادبی میسّر می‌شود. هر نظریه‌ی ادبی، تعریف معیّنی از چیستی ادبیات و کار...

۱. اطلاعیه‌ی «کارگاه روان‌کاوی، هنر و ادبیات» (آنلاین ــ حضوری)«روان‌کاوی» نامی است که به نظریه و شیوه‌ی خاصی در روان‌درمانی اطلاق می‌شود و نخستین نظریه‌پردازی که مفاهیم و روش‌شناسی روان‌کاوی را مطرح کرد زیگموند فروید بود، هرچند که این نظریه پس از فروید بسط‌وگسترش فراوانی پیدا کرده است. این نظریه در ابتدا بیشتر کاربردی درمانی داشت، اما فروید در نوشته‌هایش برای تشریح مفاهیم روان‌کاوی کراراً به ادبیات اشاره می‌کند و در واقع، بسیاری از پایه‌ای‌ترین اصطلاحات روان‌کاوی با الهام از آثار ادبی مفهوم‌پرد...

منوی اصلی آرشیو موضوعی آرشیو ماهانه ...

منوی اصلی آرشیو موضوعی آرشیو ماهانه ...

منوی اصلی آرشیو موضوعی آرشیو ماهانه ...

منوی اصلی آرشیو موضوعی آرشیو ماهانه ...

منوی اصلی آرشیو موضوعی آرشیو ماهانه ...

منوی اصلی آرشیو موضوعی آرشیو ماهانه ...

اطلاعیهی کارگاه «اگریستانسیالیسم در ادبیات داستانی»ادبیات نوعی اندیشهورزی است و به همین سبب آفرینش متون ادبی، از دیرباز تاکنون، با ژرفاندیشیِ فیلسوفان مقایسه شده است. به طریق اولیٰ، بخش بزرگی از نظریهپردازیها دربارهی ادبیات از جانب فلاسفه صورت گرفته است و نحلههای مختلف فلسفی زمینهساز تولید متون ادبی مطابق با مبانی اندیشگانیِ همان نحلهها شدهاند. یکی از تأثیرگذارترینِ این مکاتب، اگزیستانسیالیسم بوده است که از اواسط قرن بیستم در اروپا از راه آثار فیلسوف ــ ادیبانی مانند سارتر، کامو و کافکا بسیار مورد توجه اهالی ادبیات قرار گرفت. ترجمهی آثار این سه متفکر و نویسندهی سرشناس به فارسی، بهویژه در دههی ۱۳۵۰، نویسندگان ادبیات داستانی در ایران را نیز تحت تأثیر قرار داد. آثار ادبیای که با تأثیرپذیری از ا...

۱. کارگاه نقد فیلم با رویکرد روانکاوانهاین کارگاه در ده جلسه برگزار میشود و برای کسانی طراحی شده است که با نظریهی روانکاوی و کاربرد آن در نقد ادبی آشنا هستند، اما مایلاند در کاربرد عملیِ این نظریه برای تحلیل فیلمهای سینمایی تبحّر پیدا کنند. به بیان دیگر، در این کارگاه مفاهیم روانکاوی توضیح داده نمیشوند. لذا صرفاً کسانی پذیرفته خواهند شد که قبلاً از راه مطالعهی شخصی یا شرکت در دورههای مربوط به روانکاوی، با این نظریه کاملاً آشنا باشند.در این کارگاه دو فیلم سینمایی (یکی ایرانی و دیگری خارجی) با رویکرد روانکاوانه نقد خواهند شد که عبارتاند از «سرخپوست» (ساختهی نیما جاویدی) و «بازماندهی روز» (ساختهی جیمز آیوری بر اساس رمانی به همین نام نوشتهی کازوئو ایشیگورو).این کارگاه روزهای چهارشنبه از ساعت ۱۶:...

به درخواست دوستانی که قادر به حضور در کارگاه «نقد ادبی روانکاوانه» نیستند، مؤسسهی بهاران این کارگاهِ دکتر پاینده را توأمان به صورت حضوری و مجازی برگزار میکند.هدف از برگزاری این کارگاه، معرفی نظریهی روانکاوی، بهویژه در حوزهی مطالعات ادبی و هنری، و ترسیم چشمانداز روشنی از مفاهیم بنیادی و روششناسیِ خاص این رهیافت در نقد ادبی است. روانکاوی امروزه یکی از پُرطرفدارترین و مهمترین رهیافتهای نقد ادبی محسوب میشود و شرح و تبیین روششناسیِ آن یک فصل مستقل از همهی کتابهای جدید در حوزهی نظریه و نقد ادبی را به خود اختصاص داده است. این شیوه از نقد ماهیتی میانرشتهای دارد و بهویژه از زمانی در ادبیات کاربرد پیدا کرد که متون اصلی نظریهی روانکاوی در چند دههی نخستِ قرن بیستم بهطور گسترده منتشر شدند. از آن زمان تاک...

در این کارگاه قصد داریم با ویژگیهای داستانهای کوتاه مدرن آشنا شویم و بیاموزیم که چگونه این داستانها را تحلیل کنیم. به این منظور با مبانی نظری ادبیات مدرن آشنا خواهیم شد و نمونههایی از داستانهایی را که به این سبکها نوشته شدهاند میخوانیم و مشروحاً تحلیل میکنیم. رویکرد این کارگاه مبتنی بر نظریههای میانرشتهای در حوزهی مدرنیسم است و هدف این است که شرکتکنندگان در آن بیاموزند از اظهارنظرهای شخصی و سلیقهای دربارهی متون ادبی اجتناب کنند و در عوض، تحلیلهایی مبتنی بر نظریه از داستان کوتاه مدرن به دست دهند. از این رو، دربارهی زندگینامهی داستاننویسان صحبت نمیکنیم، فهرست آثار نویسندگان را تکرار نمیکنیم و اظهارات سلیقهای دربارهی داستانها نمیکنیم، بلکه میکوشیم تا هر آنچه دربارهی داستانها میگوییم، با استناد ...

داستانهای پسامدرن جهان پیرامون ما را به شیوهای متناسب با زندگی در عصر پسامدرن بازنمایی میکنند. خوانندهای که به سبکوسیاق داستانهای کلاسیک عادت کرده باشد، در مواجههی نخست با آثار پسامدرن، آنها را فاقد انسجام روایی میپندارد و چهبسا دنبال کردن وقایع این داستانها نیز برایش دشوار باشد. اما اگر سازوکارهای معناآفرینی به شیوهی پسامدرنیستها و شیوهی خوانش داستانهای آنان را بهدرستی بدانیم، آنگاه نهفقط از خواندن این آثار لذت میبریم بلکه همچنین درمییابیم که ادبیات پسامدرن تفسیری از زندگی ما در جهان امروز به دست میدهد و معنایی عمیق و تأملانگیز دارد. خوانش تحلیلیِ داستانهای پسامدرن مستلزم آشنایی با نظریههای پسامدرنیسم است. در این کارگاه که پنج جلسه خواهد داشت، با برخی از مهمترینِ این نظریهها آشنا میشویم و آ...

هدف از این کارگاه که در ۱۰ جلسه برگزار خواهد شد، افزایش مهارتهای خلاقانهی نویسندگان نوقلم است که قصد دارند داستاننویسی را بهطور جدی و حرفهای دنبال کنند. در هر یک از جلسات، نخست مبحثی نظری دربارهی شیوههای داستاننویسی مطرح خواهد شد و سپس داستانی که یکی از شرکتکنندگان کارگاه نوشته است به طور جمعی خوانده و بررسی میشود. در بحث راجع به داستانها، شیوهی بهکارگیری خلاقانه و هدفمندِ عناصر داستان برای القای درونمایهی مورد نظر نویسنده بحث خواهد شد.داوطلبان شرکت در این کارگاه باید دورهی آموزشی پیشنیاز («کارگاه داستاننویسی (دورهی مقدماتی») را گذرانده باشند و در غیر آن صورت حتماً شناخت کافی از عناصر داستان داشته باشند (زاویهی دید، شخصیت، پیرنگ، کشمکش، …).زمان برگزاری کارگاه: چهارشنبهها، ۱۶ تا ۱۷:۳۰مکان برگ...

کارگاه'>کارگاه نقد ادبی روانکاوانههدف از برگزاری این کارگاهِ دهجلسهای، معرفی نظریهی روانکاوی، بهویژه در حوزهی مطالعات ادبی و هنری، و ترسیم چشمانداز روشنی از مفاهیم بنیادی و روششناسیِ خاص این رهیافت در نقد ادبی است. روانکاوی امروزه یکی از پُرطرفدارترین و مهمترین رهیافتهای نقد ادبی محسوب میشود و شرح و تبیین روششناسیِ آن یک فصل مستقل از همهی کتابهای جدید در حوزهی نظریه و نقد ادبی را به خود اختصاص داده است. این شیوه از نقد ماهیتی میانرشتهای دارد و بهویژه از زمانی در ادبیات کاربرد پیدا کرد که متون اصلی نظریهی روانکاوی در چند دههی نخستِ قرن بیستم بهطور گسترده منتشر شدند. از آن زمان تاکنون، این نظریه در بسیاری از حوزههای علوم انسانی، بهویژه مطالعات هنری و ادبی، تأثیر گذاشته است. کارگاه «نقد ادبی رو...